Gidsen

Hoe werkt een ultrasone sensor? Bereik, dode zone en nauwkeurigheid

DWIN Engineering, , 6 min leestijd

Hoe werkt een ultrasone sensor? Bereik, dode zone en nauwkeurigheid

Een ultrasone afstandssensor zendt een korte geluidspuls boven 20 kHz uit, meet hoe lang het duurt voordat de echo van het object terugkomt en rekent die tijd om naar afstand: afstand = geluidssnelheid × tijd ÷ 2. In lucht van 20 °C plant geluid zich voort met ongeveer 343 m/s.

Time-of-flight (looptijdmeting)

De transducer is een piëzo-elektrisch element dat zowel zendt als ontvangt. Het wordt enkele perioden op zijn resonantiefrequentie aangestuurd, doorgaans 40 kHz bij luchtsensoren met een groot bereik, en daarna omgeschakeld naar ontvangen. De controller meet de tijd tussen de puls en de eerste echo die boven een drempelwaarde uitkomt.

Omdat het geluid heen en terug naar het object gaat, is de enkele afstand de helft van de afgelegde weg. Een echo na 10 ms in lucht van 20 °C betekent 343 m/s × 0,010 s ÷ 2 ≈ 1,72 m.

Waarom temperatuur ertoe doet

De geluidssnelheid in lucht neemt per graad Celsius met ongeveer 0,6 m/s toe. Tussen 0 °C en 40 °C verandert ze met zo'n 7%, wat op 1 m een fout van 7 cm zou opleveren. Goede sensoren meten de luchttemperatuur en corrigeren het resultaat; in de datasheet ziet u of een model temperatuurgecompenseerd is.

Dode zone

Na het zenden blijft de transducer nog kort natrillen en kan hij geen echo waarnemen. Een object dat dichterbij is dan deze dode zone wordt niet gemeten, of wordt gemeld op de afstand van de dode zone. Afgesloten waterdichte sondes trillen meestal langer na en hebben daardoor een grotere dode zone dan open modules.

Bundelhoek

Het geluid verlaat de sensor in de vorm van een kegel. Een smalle bundel reikt verder en negeert wanden naast het object, wat geschikt is voor tanks en putten. Een brede bundel bestrijkt meer ruimte, wat geschikt is voor obstakelvermijding bij robots en voertuigen. De bundelhoek in de datasheet wordt meestal bepaald op het −3 dB- of −6 dB-punt.

Objecten die goed en minder goed te meten zijn

  • Goed: vlakke, harde oppervlakken die naar de sensor gericht zijn, zoals water, wanden, dozen en voertuigen
  • Lastiger: zachte, geluidsabsorberende materialen, zoals schuim, textiel en losse sneeuw
  • Lastiger: sterk hellende oppervlakken die de echo wegkaatsen
  • Lastiger: zeer kleine of dunne objecten, zoals draden en takken

Een uitgangssignaal kiezen

UART-modules sturen de afstand als digitaal frame en zijn eenvoudig uit te lezen met een microcontroller. Bij een PWM-uitgang wordt de afstand gecodeerd als pulsbreedte. RS485 met Modbus is geschikt voor lange kabels en meerdere sensoren op één bus. Schakeluitgangen veranderen simpelweg van toestand bij een ingestelde afstand, en 4 tot 20 mA is geschikt voor industriële besturingen.

Voor- en nadelen van ultrasone sensoren

Ultrasone sensoren meten contactloos, worden niet beïnvloed door de kleur of transparantie van het object en werken in het donker, in stof en in rook, en dat tegen lage kosten. Ze detecteren heldere vloeistoffen en glas die optische sensoren missen.

Hun beperkingen vloeien voort uit de eigenschappen van geluid: een dode zone vlak voor de sensor, echo's die verloren gaan op zachte, schuimende of sterk hellende oppervlakken, meetwaarden die zonder compensatie met de luchttemperatuur verlopen, een brede bundel die nabije objecten kan oppikken en een lagere meetfrequentie dan een laser. Ook harde wind, stoom en zware condensvorming op de transducer verstoren de meting.

Waar ultrasone sensoren worden toegepast

  • Parkeersensoren voor auto's en geautomatiseerd parkeren
  • Dodehoekdetectie en aanrijdingswaarschuwing bij voertuigen
  • Vloeistofniveau in tanks, putten en rivieren
  • Vulgraad van afvalcontainers
  • Obstakelvermijding bij robots en AGV's
  • Aanwezigheids- en afstandsdetectie in de fabrieksautomatisering

Veelgestelde vragen

Hoe nauwkeurig zijn ultrasone sensoren?

Een goede temperatuurgecompenseerde ultrasone sensor is nauwkeurig tot op ongeveer een centimeter plus een fractie van een procent van de afstand. De A01, A02 en A17 van DWIN zijn bijvoorbeeld gespecificeerd op ±(1 cm + 0,3% van de afstand), wat neerkomt op ±1,6 cm bij 2 m. De werkelijke nauwkeurigheid hangt ook af van het object: vlakke, harde oppervlakken die naar de sensor gericht zijn, meten het best.

Hoe controleert u of een ultrasone sensor werkt?

Voed de sensor met de nominale spanning, richt hem op een vlakke wand op een bekende afstand voorbij de dode zone en lees het uitgangssignaal uit: een UART-frame, een pulsbreedte of een schakeltoestand. Verplaats de wand of de sensor en controleer of de meetwaarde meeverandert. Een meetwaarde die blijft hangen op de waarde van de dode zone of op de maximale waarde wijst meestal op het ontbreken van een echo, een geblokkeerde of natte transducer, of een bedradingsfout.

Heeft een ultrasone sensor PWM nodig?

Nee. PWM is één manier waarop een sensor de afstand kan doorgeven, namelijk als een puls waarvan de breedte evenredig is met de afstand. Veel sensoren bieden in plaats daarvan of daarnaast UART-, RS485-, schakel- of analoge uitgangen; de A01-V2.0 van DWIN biedt UART-, PWM- en schakeluitgangen. Kies het uitgangssignaal dat uw besturing het gemakkelijkst kan uitlezen.

Wat is het maximale bereik van een ultrasone sensor?

Ultrasone sensoren die via de lucht meten, halen op een vlak object doorgaans enkele meters tot ongeveer 10 m. Het assortiment van DWIN loopt van compacte modules zoals de A09 (20 tot 350 cm) tot de ME007-ULS (27 tot 800 cm) en de putsensor A17 (25 tot 1.000 cm). Zachte, kleine of schuin geplaatste objecten verkleinen het bruikbare bereik.

Ultrasone afstandssensoren, Ultrasone niveausensoren, Ultrasone parkeersensoren, Onderwatersensoren