Gidsen

Hoe werkt een hydrostatische niveausonde? Hydrostatische niveaumeting uitgelegd

DWIN Engineering, , 7 min leestijd

Hoe werkt een hydrostatische niveausonde? Hydrostatische niveaumeting uitgelegd

Een hydrostatische niveausonde hangt vlak boven de bodem van een tank, put of rivier en meet de druk van de vloeistof erboven. Omdat de druk met de diepte toeneemt (p = ρgh), komt er per meter water ongeveer 9,81 kPa bij. De sonde zet die druk om in een niveausignaal, bijvoorbeeld 4 tot 20 mA of RS485.

Hoe werkt hydrostatische niveaumeting?

De druk onder in een vloeistofkolom hangt alleen af van de hoogte van de kolom, de dichtheid van de vloeistof en de zwaartekracht: p = ρgh. De vorm of breedte van de tank speelt geen rol. Een druksensor op de bodem meet het niveau dus rechtstreeks.

Voor water met een dichtheid van ongeveer 1.000 kg/m³ en g = 9,81 m/s² komt er per meter diepte 9,81 kPa bij, bijna 0,1 bar. Een sonde die 49 kPa boven de atmosferische druk meet, bevindt zich onder ongeveer 5 m water. Omgerekend is het niveau h = p ÷ (ρg).

Omdat meetbereiken meestal in meter waterkolom (mH2O) worden opgegeven, hoeft u deze berekening zelden zelf te maken: een niveautransmitter van 0 tot 10 mH2O geeft 4 mA zonder water erboven en 20 mA onder 10 m water.

Wat zit er in een hydrostatische niveausonde?

De sonde is een afgedichte RVS-buis met onderin een druksensor achter een membraan of een beschermkap. De elektronica in de sonde versterkt en compenseert het signaal, en een kabel voert de voeding en het uitgangssignaal naar boven.

De hydrostatische niveausondes van DWIN gebruiken een sensor van gediffundeerd silicium (CS-PT400, CS-PT430, CS-PT470, CS-PT480) of een siliciumweerstandssensor (CS-PT471, CS-PT482). De behuizing is standaard van RVS 304, met RVS 316L en titanium als opties bij de meeste modellen. De kabel is leverbaar in PE, PUR of FEP, afgestemd op de vloeistof en de temperatuur.

Waarom hebben hydrostatische niveausondes een geventileerde kabel nodig?

De sensor meet de waterdruk plus de luchtdruk die op het wateroppervlak drukt. De luchtdruk varieert met het weer enkele kPa, wat overeenkomt met tientallen centimeters water. Zonder correctie lijkt een ondiepe tank te vullen en leeg te lopen wanneer er een storm overtrekt.

Een sonde voor relatieve druk (G) heft dit effect op doordat de achterzijde van de sensor in verbinding staat met de atmosfeer, normaal via een dun ventilatiebuisje dat door de kabel naar boven loopt. Het buisje moet uitkomen op een droge plek, zoals een aansluitkast, en mag niet worden afgekneld, ingekort of onder water komen te staan; anders gaat de meting verlopen.

Een sonde voor absolute druk (A) heeft een afgesloten referentie en meet de waterdruk plus de luchtdruk. Er is geen ventilatie nodig, wat geschikt is voor ondergelopen putten, maar het systeem moet een afzonderlijk gemeten barometrische druk aftrekken om het niveau te bepalen. De niveautransmitters van DWIN zijn leverbaar in uitvoeringen voor relatieve en absolute druk; de CS-PT482 biedt daarnaast een optie voor afgesloten relatieve druk (sealed gauge).

Hoe beïnvloedt de dichtheid van de vloeistof de meting?

Een sonde die in meter waterkolom is gekalibreerd, gaat uit van de dichtheid van water. In een lichtere vloeistof levert dezelfde diepte minder druk op, zodat de sonde te laag meet; in een zwaardere vloeistof meet hij te hoog. Deel de meetwaarde door het soortelijk gewicht van de vloeistof om het werkelijke niveau te krijgen.

Een voorbeeld: een sonde die 2,0 mH2O aangeeft in een vloeistof met een soortelijk gewicht van 0,85, bevindt zich onder 2,0 ÷ 0,85 ≈ 2,35 m vloeistof. Sommige sondes worden juist voor het werkelijke medium gekalibreerd: de CS-PT401 van DWIN, bedoeld voor vaten en tanks, is gespecificeerd voor meetbereiken van 0 tot 450 mm tot 0 tot 1.200 mm in olie met een referentiedichtheid van 0,90 g/cm³.

Temperatuur verandert de dichtheid van water maar weinig, minder dan 1% tussen 4 °C en 40 °C. Voor de meeste watertoepassingen wordt de dichtheid daarom als constant beschouwd. Pekel, slurry en afvalwater met veel vaste delen vragen om een eigen dichtheidsinstelling.

Hydrostatische niveausondes en niveautransmitters van DWIN

ModelMeetbereikNauwkeurigheidUitgangOpmerkingen
CS-PT4000–1 tot 0–350 mH2O±0,25% of ±0,5% FS4 tot 20 mA, 0,5 tot 4,5 V, 0 tot 10 V, RS485Intrinsiek veilige, bliksembestendige en vorstbestendige uitvoeringen
CS-PT4300–1 tot 0–350 mH2O±0,25% of ±0,5% FS4 tot 20 mA of spanningDiameter 19 mm voor smalle boorputten
CS-PT4700–1 tot 0–350 mH2O±0,5% FS4 tot 20 mA, spanning, RS485Verzonken drukopening
CS-PT4710–3 tot 0–50 mH2O±1,0% FS4 tot 20 mA of 0,5 tot 4,5 VAlgemeen gebruik, IP68
CS-PT4800–1 tot 0–350 mH2O±0,25% of ±0,5% FSRS485 ModbusVoeding 12 tot 30 V of 3,1 tot 4,2 V
CS-PT4823,5 tot 350 mH2O±0,5% FSRS485 ModbusVoeding 4,5 tot 30 V of 3 tot 4,1 V
CS-WPT4000–3,5 tot 0–350 mH2O, −40 tot 60 °C±0,5% FS (±1% optioneel)4 tot 20 mA niveau en 4 tot 20 mA temperatuurPlatina temperatuursensor
CS-PT4010–450 tot 0–1.200 mm (olie, 0,90 g/cm³)±0,5% FS4 tot 20 mAHirschmann-connector, meetgedeelte IP68

Zo kiest u het meetbereik en het uitgangssignaal

Kies een meetbereik net boven het diepste niveau dat de sonde te zien krijgt, inclusief hoogwater en overloop. De nauwkeurigheid is een percentage van de volle schaal (FS), dus een te ruim meetbereik kost resolutie: ±0,25% van een bereik van 10 m is ±2,5 cm, terwijl ±0,25% van een bereik van 100 m ±25 cm is.

4-20 mA tweedraads is de standaard voor PLC's en lange kabels. RS485 Modbus, zoals bij de CS-PT480 en CS-PT482, maakt het mogelijk meerdere sondes op één kabel aan te sluiten en is geschikt voor dataloggers. De laagspanningsvoedingen van deze twee modellen (3,1 tot 4,2 V en 3 tot 4,1 V) zijn bedoeld voor batterijgevoede telemetrie.

Zo installeert u een hydrostatische niveausonde

  • Hang de sonde iets boven de bodem, zodat slib en sediment de sensor niet bedekken, en tel die afstand op bij de meetwaarde
  • Laat het gewicht bovenaan rusten op een kabelhanger of kabelklem, niet op de kabelwartel
  • Plaats de sonde in rivieren, kanalen en tanks met turbulentie in een stilbuis: een verticale kunststof of stalen buis met gaten die het water tot rust brengt
  • Houd de sonde uit de buurt van pompinlaten en vulstromen, waar de stroming de plaatselijke druk beïnvloedt
  • Laat het ventilatiebuisje uitkomen in een droge, geventileerde kast en houd het kabeleinde boven elk mogelijk overstromingsniveau
  • Gebruik overspanningsbeveiliging bij lange kabels buiten; DWIN levert bliksembestendige (L) uitvoeringen van de CS-PT400 en CS-PT470
  • Controleer of de kabel en de afdichtingen geschikt zijn voor de vloeistof: PE voor schoon water, PUR bij slijtage, FEP voor hogere temperaturen en chemicaliën

Hydrostatische niveausonde of ultrasone niveausensor?

Een ultrasone niveausensor wordt boven de vloeistof gemonteerd en meet de looptijd van een echo van het oppervlak, zodat niets het water raakt. Schuim, condensatie, een dode zone vlak voor de sensor en obstakels in de bundel beperken de toepassing. Een hydrostatische niveausonde heeft geen last van schuim, damp en smalle putbuizen en meet tot op de bodem van de tank, maar hij hangt in de vloeistof, is afhankelijk van de dichtheid en moet in vervuild water worden gereinigd.

Kies een hydrostatische niveausonde voor boorputten, diepe putten, reservoirs en tanks met schuim of een volle bovenzijde. Kies een ultrasone sensor, zoals de put- en waterniveausensoren A07 (25 tot 800 cm) of A17 (25 tot 1.000 cm) van DWIN, wanneer de vloeistof vervuild of agressief is, of wanneer er niets in het water mag komen.

Veelgestelde vragen

Wat is een hydrostatische niveausensor?

Een hydrostatische niveausensor bepaalt het vloeistofniveau uit de druk van de vloeistofkolom erboven, volgens p = ρgh. In water komt er per meter diepte ongeveer 9,81 kPa bij. Hydrostatische niveausondes zijn het meest gebruikte type: een afgedichte sonde hangt vlak boven de bodem van een tank, put of rivier en geeft een niveausignaal af.

Wat is het verschil tussen een niveautransmitter en een niveausensor?

Een niveausensor is het element dat op het niveau reageert, zoals een drukcel of een ultrasone transducer. Een niveautransmitter voegt daar de elektronica aan toe die deze reactie omzet in een gestandaardiseerd, gekalibreerd signaal, zoals 4 tot 20 mA, 0 tot 10 V of RS485 Modbus, dat een PLC of datalogger kan uitlezen. In de praktijk worden beide termen vaak voor hetzelfde apparaat gebruikt.

Hoe diep kan een hydrostatische niveausonde worden geplaatst?

De maximale diepte wordt bepaald door de bovengrens van het meetbereik plus de marge voor overbelasting. De CS-PT400, CS-PT430, CS-PT470 en CS-PT480 van DWIN zijn leverbaar met meetbereiken tot 0 tot 350 m waterkolom, en hun overbelastingsdruk bedraagt 1,5 keer de nominale druk. Kies een meetbereik dat het diepste punt inclusief hoogwater dekt, maar niet veel meer, omdat de nauwkeurigheid een percentage van de volle schaal is.

Kan een hydrostatische niveausonde diesel of olie meten?

Ja, mits de behuizing, de afdichtingen en de kabel bestand zijn tegen de vloeistof en de meetwaarde voor de dichtheid wordt gecorrigeerd. Een sonde die in meter waterkolom is gekalibreerd, meet in lichtere vloeistoffen te laag: deel de meetwaarde door het soortelijk gewicht van de vloeistof om het werkelijke niveau te krijgen. Bevat een tank een brandbare vloeistof, gebruik dan een sonde met de goedkeuring voor explosiegevaarlijke omgevingen die op de locatie vereist is.

Waarom verloopt de meting van mijn hydrostatische niveausonde?

De meest voorkomende oorzaken zijn een verstopt, afgekneld of nat ventilatiebuisje bij een sonde voor relatieve druk, slib dat zich op de sensor ophoopt, en een sonde die heen en weer slingert of in een stroming hangt. Sondes voor absolute druk verlopen bovendien met het weer, tenzij een barometrische meetwaarde wordt afgetrokken. Controleer het uiteinde van het ventilatiebuisje, reinig de beschermkap en plaats een stilbuis als het water in beweging is.

Is een hydrostatische niveausonde beter dan een ultrasone sensor?

Geen van beide is in alle gevallen beter. Een hydrostatische niveausonde werkt ook bij schuim en damp en past in smalle boorputten, maar hij komt in contact met de vloeistof en is afhankelijk van de dichtheid. Een ultrasone sensor meet contactloos van bovenaf, wat geschikt is voor vervuilde of agressieve vloeistoffen, maar schuim, condensatie en de dode zone kunnen de meting verstoren.

Druk- en niveautransmitters, Ultrasone niveausensoren